برندبوک یا همان کتابچه راهنمای برند، یکی از مهمترین ابزارها در تعریف هویت برند است که با تکیه بر اصول برندینگ، تمام عناصر هویت برند را شامل میشود؛ از لوگو، پالت رنگ و تایپوگرافی گرفته تا لحن گفتار و سبک ارتباطات برند.
طراحی برندبوک با هدف حفظ انسجام و هماهنگی هویت در تمامی نقاط تماس برند با مخاطب انجام میشود. با این حال، بسیاری از کسبوکارها پس از طراحی کتابچه برند، آن را کنار میگذارند و در نهایت این سند ارزشمند در گوشهای از کتابخانه خاک میخورد! اما چرا چنین اتفاقی میافتد و چه پیامدهایی دارد؟ در ادامه، به بررسی هر یک از این عوامل خواهیم پرداخت.
طراحی برندبوک؛ فقط به عنوان یک سند تزئینی؟
یکی از دلایل اصلی کنار گذاشتن برندبوک، عدم درک صحیح از ماهیت و کارکرد آن است. برخی از مدیران و صاحبان کسبوکار، کتابچه برند را صرفا یک سند گرافیکی و تزئینی میدانند، در حالی که هدف اصلی از طراحی برندبوک، ایجاد هماهنگی و انسجام در هویت برند است. زمانی که این سند جامع نادیده گرفته میشود، هویت بصری و ارتباطی برند دچار ناهماهنگی و سردرگمی خواهد شد.
عدم آموزش و آگاهی
یکی دیگر از چالشهای اصلی، عدم آموزش صحیح کارکنان، تیمهای اجرایی و فرهنگسازی داخلی در مورد نحوهی استفاده از برندبوک است. اگر تیمهای اجرایی، طراحان و حتی مدیران کسبوکار از اهمیت برندبوک آگاه نباشند یا ندانند چگونه باید آن را به درستی در کار روزمره خود لحاظ کنند، این سند بهتدریج کنار گذاشته میشود.
اجرای اصول برندبوک باید به عنوان بخشی از فرآیند آموزش منابع انسانی در نظر گرفته شود تا همهی اعضای سازمان، درک درستی از آن پیدا کنند. در واقع، آموزش مستمر و فرهنگسازی درباره اهمیت استفاده از کتابچه برند، تنها راه حفظ انسجام هویت برند است.
عدم انعطاف در برابر تغییرات برند
برندبوکها اغلب بهعنوان یک سند ثابت و غیرقابل تغییر در نظر گرفته میشوند. اما باید توجه داشت که برندها در طول زمان، با تحولات بازار و نیاز مخاطبان خود، تکامل پیدا میکنند. اگر طراحی برندبوک با رشد برند بهروزرسانی نشود و متناسب با تغییرات بازار و استراتژیهای جدید برند اصلاح نگردد، به تدریج کارایی خود را از دست میدهد و کنار گذاشته میشود.
عدم توجه و تعهد مدیران
یکی از عوامل تعیینکننده و کلیدی در موفقیت یا شکست کتابچه برند، سطح تعهد و حمایت مدیران ارشد سازمان است. اگر مدیران ارشد یک سازمان در جلسات و تصمیمگیریها خود را متعهد به رعایت کتابچه برند ندانند، سایر بخشها نیز آن را جدی نخواهند گرفت.
موفقیت در پیادهسازی اصول برندینگ و اجرای سند جامع برند، نیازمند حمایت مدیران است تا سایر کارکنان و تیمهای اجرایی نیز آن را جدی بگیرند؛ چرا که نهادینه شدن هویت برند، از بالاترین سطوح یک سازمان آغاز میشود و به تدریج در تمام لایهها گسترش مییابد.
پیامدهای بیتوجهی به برندبوک
در این بخش، به سراغ پیامدهای ناشی از عدم توجه به برندبوک میرویم:
• ناهماهنگی در هویت بصری
استفاده نادرست از لوگو، رنگها و تایپوگرافی باعث میشود برند انسجام و یکپارچگی خود را از دست بدهد.
• تضعیف جایگاه برند در ذهن مخاطب
عدم ثبات در هویت بصری برند باعث میشود کاهش اعتماد مخاطبان و تضعیف تصویر ذهنی برند میشود.
• افزایش هزینههای طراحی و تبلیغات
هر بار که اصول برندبوک نادیده گرفته شود، تیمهای طراحی مجبور به بازطراحی یا تصمیمگیری مجدد درباره عناصر هویت برند خواهند شد که این موضوع منجر به اتلاف زمان و هزینه میشود.
چگونه از خاک خوردن برندبوک جلوگیری کنیم؟
برای اینکه برندبوک تنها یک سند فراموششده نباشد، راهکارهای عملی زیر را پیشنهاد میکنیم:
• آموزش و فرهنگسازی
مفاهیم پایهای مانند تعریف هویت برند و عناصر هویت برند را بهطور مرتب به تیمها آموزش دهید و آنها را با کاربرد برندبوک آشنا کنید.
• برندبوک را بهروز نگه دارید
با بررسی منظم و دورهای، کتابچه برند را مطابق با استراتژیهای جدید و تحولات بازار بهروزرسانی کنید.
• دسترسی آسان به برندبوک را فراهم کنید
برندبوک را بهصورت دیجیتال و در یک پلتفرم سازمانی قابل دسترس نگه دارید.
• مدیران باید برندبوک را جدی بگیرند
حمایت مدیران از اجرای برندبوک، باعث میشود تیمها نیز اهمیت بیشتری برای اجرای اصول برندینگ قائل شوند.
• برندبوک کاربردی طراحی کنید
برندبوکی که بیش از حد نظری یا سنگین باشد، عملا مورد استفاده قرار نمیگیرد. کتابچه برندتان را ساده، واقعی و قابل اجرا طراحی کنید.
اگر میخواهید برندبوکتان به ابزاری راهبردی و قابل استفاده در مسیر توسعه برند تبدیل شود، پیشنهاد میکنیم مقاله “طراحی برندبوک” را مطالعه کنید و به اینستاگرام حستودیو نیز سر بزنید.